خروپف و آپنه | از علل تا درمان

داروخانه شبانه روزی مهشاد | دارو کاو

خر و پف در خواب مسئله ای شایع است که شدت و پیامدهای آن در هر فرد می تواند متفاوت باشد. خرناس در خواب ممکن است سبک، موقتی یا شدید باشد و در مواردی می تواند نشانه ای از اختلال تنفسی شدید در حین خواب (آپنه) باشد. به طور میانگین روزانه بیش از یک چهارم از بزرگسالان در خواب خروپف می کنند. گاهاً این اتفاق ممکن است در کودکان نیز رخ دهد که در ادامه بیشتر به آن می پردازیم.

دلایل.خروپف چیست؟

در هنگام خواب عضلات بدن در حالت استراحت و شل شدگی کامل قرار می گیرند. زمانی که عضلات حلق شل شوند و راه تنفسی را تنگ و مسدود کنند، خر و پف، تنگی نفس و یا همان خرناس اتفاق می افتد. در این حالت، زمانی که دم و بازدم انجام می شود، . حرکت هوا باعث لرزشی در بافت های نردیک به مسیر تنفسی در پشت گلو شده و صدایی که تولید می شود . همان صدای خر خر است.

معمولاً خوابیدن به صورت طاق باز، این اتفاق را تشدید می کند.

برخی از افراد به دلیل شکل و اندازه عضلات و بافت هایی که در گردن وجود دارد، بیشتر در معرض خروپف هستند و برخی دیگر، به دلیل شل شدن بیش از حد این عضلات هنگام خواب و تنگ شدن مسیر تنفسی، دچار خرناس می شوند.

از جمله دیگر عواملی که سبب رخ دادن خروپف در فرد می شود، می توان به موارد زیر اشاره کرد:

• چاقی

• بارداری

• پولیپ بینی

• انحراف تیغه بینی

• بزرگی لوزه ها یا زبان

• مصرف مشروبات الکلی

• مصرف داروهای آرام بخش

آیا خروپف خطرناک است؟

پاسخ به این پرسش که تا چه میزان خروپف ها می توانند جدی و خطرناک باشند به فاکتورهایی از جمله نوع آن، شدت و دفعات تکرار خروپف ها بستگی دارد. چنانچه با هر یک از موارد زیر در هنگام خواب روبرو هستید، توصیه می شود به متخصص گوش و حلق و بینی مراجعه کنید:

• فشار خون بالا

• دندان قروچه شبانه

• دفع ادرار شبانه بصورت مکرر

• خروپف بیش از دو بار در هفته

• احساس سردرد پس از بیداری 

• احساس خواب آلودگی در طول روز

• خرناس با صدای بلند و معمولاً آزار دهنده

• از دست دادن .تمرکز و یا کاهش هوشیاری

•  چاقی و یا افزایش وزنی که به تازگی رخ داده باشد

• خروپف هایی شبیه به صدای خفه شدگی و یا بریده بریده

مهم هست که در صورت داشتن این علائم، شرایط خود را به اطلاع متخصص برسانید تا در صورت لزوم، تست های مناسب برای تشخیص دقیق علت اصلی خروپف شما انجام گیرد.

راه های درمان خروپف

هنگامی که شدت این عارضه زیاد نباشد، راهکارهایی از قبیل: کاهش وزن در افراد با وزن زیاد، کاهش مصرف مشروبات الکی، عدم مصرف خودسرانه داروهای آرامبخش، تغییر در نحوه قرار گیری بدن هنگام خواب (خوابیدن به پهلو) و …در بهبود علایم خروپف تاثیر گذار می باشند. در شرایط شدید تر این عارضه، با تجویز پزشک متخصص می توان از دستگاه های اکسیژن رسان نظیر CPAP و یا در مواردی خاص از جراحی استفاده کرد.

خرناس در کودکان

در اغلب موارد عامل اصلی خرناس در کودکان، بزرگی لوزه ها تشخیص میدهند. که با جراحی و برداشتن لوزه ها، این عارضه از بین می رود. اما چنانچه این اتفاق توسط والدین کودک نادیده گرفته شود، خطرات جبران ناپذیری را برای کودک به دنبال دارد چرا که خرناس در کودکان بر روی رشد جسمی و تکامل ذهنی آن ها تاثیر می گذارد. بیش فعال بودن کودک نیز می تواند یکی از نشانه های این عارضه باشد. بنابراین تشخیص و درمان به موقع خرناس در کودکان از اهمیت ویژه ای برخوردار است.

آپنه و وقفه در تنفس حین خواب

آپنه، توقف در تنفس فرد هنگام خواب است که انواع متفاوتی دارد. علل ایجاد آپنه در واقع همان عللی هستند که باعث بروز خرناس در خواب می شوند اما شدت آن ها بیشتر است. تنفس افراد مبتلا به آپنه در خواب به طور مکرر دچار وقفه شده . و معمولاً خواب آلودگی در طول روز و یا سردرد های صبحگاهی را به همراه دارد. برای تشخیص و درمان این بیماری باید به متخصص مغز و اعصاب و یا متخصص گوش و حلق و بینی مراجعه کنید.

عدم درمان آپنه و پیامدهای آن

چنانچه خرناس های شبانه همراه با وقفه هایی در تنفس باشد، احتمال ابتلا به بیماری آپنه را باید در نظر گرفت و جهت انجام تست و درمان به موقع اقدام‌ کرد. در غیر این صورت به دلیل کاهش اکسیژن رسانی خون و کاهش در حجم هوایی که در هنگام خواب به ریه ها می رسد، خطرات جدی ای در دراز مدت بیمار را تهدید می کنند که از قرار زیر است:

• فشار خون بالا

• کاهش میل جنسی

• نارسایی های قلبی-ریوی

• افزایش خطر سکته های قلبی و مغزی

• کاهش قدرت تمرکز و خواب آلودگی مداوم در طول روز

روش های درمانی آپنه

علاوه بر توصیه به کاهش وزن در افراد دارای اضافه وزن جهت بهبود علائم آپنه، روش های درمانی این بیماری عبارتند از:

• جراحی

• دستگاه سی پپ (CPAP)

نکته آخر این است که بسیاری از افراد مبتلا به آپنه از وجود آن تا زمان ظهور علائم ناشی از این بیماری بی خبر هستند. وقفه های تنفسی ممکن است به گونه ای رخ دهند که خود فرد متوجه آن نشود و این اتفاق چندین بار در طول خواب او نیز تکرار شود. بنابراین توصیه می شود . که علائم و احوالات خود را زیر نظر گرفته . و در صورت لزوم، به پزشک متخصص برای بررسی های دقیق تر مراجعه کنید.

داروخانه شبانه روزی مهشاد | داروکاو